Çocuklarda Beslenme
Beslenme, çocukların normal büyüme ve gelişmelerini devam ettirebilmeleri ve hastalıklara karşı koyabilmeleri açısından hayati öneme sahiptir.1
Sağlıklı beslenme, bebeklik döneminden başlayarak yaşamın her döneminde önemlidir ve özel dikkat gerektirir.2
Malnütrisyon nedir?
Malnütrisyon, besin alımı ile besin ihtiyacı arasındaki dengesizlik olarak tanımlanır.1
Türkiye'de, 5 yaş altındaki her 8 çocuktan
1'inde orta-hafif derecede beslenme yetersizliği vardır.3
Çocuklarda yemek seçme, iştahsızlık veya aşırı yemek yeme, fast food tarzı yemeklere düşkünlük veya tek tip beslenme, yetersiz ve dengesiz beslenme ile sonuçlanır.
Beslenme yetersizliği ve dengesizliğine bağlı olarak çeşitli sağlık sorunları ile karşı karşıya kalınabilir.
Dünya Sağlık Örgütü’ne göre yetersiz ve dengesiz beslenmenin yol açtığı önemli sağlık problemleri:
- Zihinsel ve fiziksel büyüme geriliği,4
- Protein ve enerji eksikliği,5
- D vitamini eksikliği,5
- İyot eksikliğine bağlı beyin hasarı,4
- Demir eksikliğine bağlı kansızlık,4
- A vitamini eksikliği,4
- Yaşamın ilerleyen yıllarında kronik
hastalık riskinde artış,4
- Bağışıklıkta zayıflamadır.6
Sağlıklı Beslenme Davranışı
Çocukların beslenme konusundaki ilk rol modelleri aile bireyleridir. Çocuğunuzun sağlıklı beslenme alışkanlıkları kazanmasını istiyorsanız, öncelikle siz ona örnek olmalısınız.
Sağlıklı bir beslenme davranışı geliştirmeye yönelik temel prensipler:7
- Yemek zamanları düzenli ve aynı saatte olmalı,
- Çocukların ne kadar yedikleri kontrol edilmeli,
- Çocukların tam doyması sağlanmalı,
- Besinler çocuğa değişik tat, kıvam, renk ve çeşitlilikte sunulmalı,
- Özel durumlar dışında şekerli besinlerden kaçınılmalı,
- Çocuğun yemeğini kendi kendine yemesine izin verirken yeterli miktarda beslenmesine özen gösterilmeli,
- Çocuk iştahsız ve seçici davranıyorsa besinler karıştırılarak verilmeli,
- Çocuğun aşırı acıkıp sinirlenmesine fırsat yaratılmamalıdır.
Sağlıklı Beslenme
- Uygun büyüme ve gelişme sağlar.8
- Genetik potansiyele uygun bir vücut yapısına sahip olma imkânı tanır.7
- Zihinsel gelişim sürecine katkıda bulunur.8
- Hastalıkların önlenmesi veya daha hafif geçirilmesine yardımcı olur.8
- Strese karşı koyma gücü verir.8
Sağlıklı Beslenme Testi
Aşağıdaki maddelerden birden fazlasının çocuğunuz için geçerli olduğunu düşünüyorsanız, çocuğunuz yetersiz ya da dengesiz besleniyor olabilir.
Genellikle iştahsız
Yemek seçiyor
Düzenli yemek yemiyor
Sofradan tam doymadan kalkıyor
Meyve ve sebze tüketimi yetersiz
Fast food tüketimi gereğinden fazla
Tek tip gıdayla besleniyor
Yaşıtlarına göre boyu ve kilosu normal değil
Çocuğunuzun tam ve dengeli beslenerek sağlıklı bir büyüme ve gelişme göstermesine katkıda bulunacak beslenme ve medikal beslenme ürünleri ile ilgili bilgi almak için hekiminize veya eczacınıza danışabilirsiniz.
Referanslar
1. Arslanköylü AE, Yılgör E. Beslenme durumunun değerlendirilmesi; klinik ve laboratuar. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2007;3(6):12-6. 2. Köksal G. Tamamlayıcı besinler ve bebek beslenmesindeki önemi. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2007;3(6):6-11. 3. Yiğit EK, Tezcan S. Bebeklerin beslenme alışkanlıkları, çocuklar ve annelerin beslenme durumları. TNSA 2003:141-55. 4. Joint WHO/FAO expert consultation on diet, nutrition and the prevention of chronic diseases, 2002, Geneva, Switzerland. 5. Kurdoğlu G. Giriş. In: Neyzi O, Ertuğrul T. Pediatri, Nobel, İstanbul;2002:165-6. 6. Özçay F. Malnütrisyon ve vücut direnci. Türkiye Klinikleri J Pediatr Sci 2007;3(6):68-73. 7. Gökçay G, Garibağaoğlu M. Sağlıklı çocuğun beslenmesi. In: Neyzi O, Ertuğrul T. Pediatri, Nobel, İstanbul;2002:183-203. 8. Saner G. Besin Gereksinimleri. In: Neyzi O, Ertuğrul T. Pediatri, Nobel, İstanbul;2002:167-182.
