Kanser Hakkında İlk Bilgiler
Sevgili Okuyucumuz,
Bu köşede kanser hakkında bilgi paylaşımını amaçlıyoruz. Sitemize farklı zamanlarda yapacağınız ziyaretlerinizde hem kansere ilişkin merak ettiğiniz konulara rastlayacaksınız, hem de "Bize Ulaşın" sayfamızda soru sorarak veya önerilerde bulunarak bizi yönlendirebileceksiniz.
Bu yazıda kansere ilişkin bir tanım bilgisi ve bazı istatistikleri sizlerle paylaşmak istiyoruz.
Kanser; vücuttaki hücrelerin kontrolsüz bir biçimde çoğalması (tümör) ve normal işlevini kaybetmesi (kötü huylu) ile seyreden bir hastalıktır. Bazı kanser türleri için çevresel faktörlerin, bazıları için ise genetik faktörlerin ön planda olduğu düşünülmektedir. Bu konu daha ileri dönemdeki yazılarımıza konu olacaktır. Şimdi rastlanma sıklığı ve tetikleyici faktörlere ilişkin kısa bazı bilgiler vermek istiyoruz:
2002 yılında tüm dünyada yaklaşık 11 milyon yeni kanser vakası, 6.7 milyon ölüm olduğu tahmin edilmektedir. Ayrıca 2002 yılında, 3 yıldır kanserli olup da halihazırda yaşamaya devam eden 24.6 milyon kişinin varolduğu hesaplanmıştır (Parkin, 2005).
Tüm dünyada en sık rastlanan kanser tipi akciğer kanseridir. Tetikleyici faktörün ne olduğunu tahmin etmek pek zor olmasa gerek. Tabii ki sigara içme ve hava kirliliği... İkinci sırada rastlanan kanser tipi meme kanseridir, bunu da üçüncü sırada kolorektal (barsak ve rektum) kanserler izlemektedir. Kanserin sık rastlanan tipleri ile en çok ölüme neden olan tipleri farklılık gösterebilmektedir. Çünkü bazı kanser tiplerinin ölümcül olma özellikleri daha yüksek, bazılarınınki daha düşüktür. Bazı kanser tipleri ise ölümcül olsalar bile rastlanma sıklıkları düşüktür. Ölümcüllüğü orta derecede de olsa rastlanma sıklığı yüksek olduğu için, en çok ölüme yol açan kanser tipi akciğer kanseridir (yılda 1.2 milyon ölüm). Bunu mide ve karaciğer kanseri izlemektedir. Dünyada şu anda en yaygın görülen kanserin ise meme kanseri olduğu (sıklığı yüksek, sağ kalım oranı yüksek) bilinmektedir.
Bir başka ilginç istatistik bilgisi ise şudur: Kansere erkeklerde daha sık rastlanmasına rağmen (1.15'e 1), bu kanserler daha ölümcül olduğundan, dünyada daha fazla kanserli kadın yaşamaktadır.
Avrupa Birliği'ne dahil olan 25 ülkede her yıl 2.9 milyon yeni kanser tanısı konmaktadır. Bu rakamın çokluğuna rağmen ölüme neden olan hastalıklar sıralamasında kanser, damar hastalıklarının ardından ikinci sırada yer almaktadır.
Kanser vakalarının sadece %0.6'sı 15 yaş altındaki kişilerde gözlenirken, %25'i altmış yaş üzerindeki kişilerde ortaya çıkmaktadır; yani kanser aynı zamanda bir yaşlılık hastalığıdır.
Kanserlerin sadece %5'inden salt kalıtım sorumludur; %95'iyse genetik faktörler kadar çevresel faktörler ve şans faktöründen de etkilenir. Çevresel faktörler arasında sigara içmek, aşırı UV ışınına maruz kalmak, yanlış veya dengesiz beslenme, alkol tüketimi, enfeksiyonlar, ilaçlar, çevre kirliliği ve iyonlaştırıcı radyasyona maruz kalma sayılabilir.
Önümüzdeki günlerde sizinle bu köşede kanserden korunmak için alınabilecek önlemler, kanserli hastalarda tedaviye destek için yapılabilecekler, kanserli hasta yakınlarının sorunları gibi konularda bilgi alışverişinde bulunmaya devam edeceğiz.
